PUURS
 
Historiek
Jaarprogramma
Bestuur
Sprokkels
DF-Nationaal
Andere afdelingen
 
Jaarprogramma 2011-2012 
 
Leeskring 
'Sonny Boy' - verslag  
van Annejet Van der Zijl 
Querido, 2004 
inleiding: Simonne Seghers 
Vrijdag 09 december 2011 om 20 u. 
Bibliotheek Hondsmarkt 2 Puurs 
i.s.m. Bib Puurs. 
 
Annejet Van der ZijlHet boek dat Simonne Seghers op 9 december in de leeskring voorstelde is heel bijzonder. De omslag van de recentste editie van ‘Sonny Boy’ mag dan wel aan een goedkope stationsroman doen denken, het verhaal daarentegen is verre van goedkoop.  Het treft des te meer omdat het waar gebeurd is en de vreselijke geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog verbindt met het lot van twee mensen die voordien ook al niet voor de eenvoudigste levensweg gekozen hadden, maar er desondanks steeds in slaagden er het beste van te maken. Tot er niets meer ‘te maken’ viel. 

De schrijfster Annejet van der Zijl (°1962) studeerde journalistiek, maar ze voelde zich vooral aangetrokken tot het maken van portretten en historische reconstructies. In 2002 verscheen haar biografie van Annie M.G. Schmidt en onlangs promoveerde ze als historica met een biografie van prins Bernhard. In Sonny Boy combineerde ze de ‘grote’ geschiedenis met het wel en wee van de ‘gewone’ Nederlander, hoewel het leven van Rika van der Lans en Waldemar Knods ook niet echt ‘gewoon’ te noemen is. Wat die twee meemaakten is echter wel herkenbaar en boeit en ontroert door de schijnbare eenvoud waarmee van der Zijl hun verhaal vertelt. 

Het lag niet in de aard van Rika van der Lans om betreden paden te bewandelen. Dat had ze al getoond toen ze in 1911 met Willem Hagenaar trouwde. Het huwelijk van een katholiek middenstandsmeisje met de zoon van een  protestantse hoofdonderwijzer lag uiterst  gevoelig in het Nederland van die dagen. Dat ze hun liefde moesten bevechten maakte het allemaal nog romantischer in de ogen van Rika. Na vijftien jaar waren romantiek en liefde echter bekoeld, te meer omdat op het kille eiland Goeree-Overflakkee, waar Willem voor zijn carrière bij Rijkswaterstaat naartoe gestuurd was, niks te beleven viel. Rika verliet haar man en keerde terug naar Den Haag.

Met Waldemar Knods, een Surinamer die in Nederland kwam studeren, begon ze twee jaar later een nieuw leven, wat haar door haar familie en de goegemeente niet in dank werd afgenomen. Rika was dubbel zo oud als de exotische jongeman en samen hadden ze een zoontje, Waldy, die de koosnaam Sonny Boy kreeg. De prijs die ze voor hun liefde betaalden was hoog: Rika mocht geen contact meer hebben met de vier kinderen uit haar huwelijk en Waldemar moest zich waarmaken in het grijze Nederland, ver van zijn zonnige thuisland. Maar de twee steunden elkaar en hielden wonderwel stand. Tijdens de oorlog kozen ze er zelfs voor om onderduikers in het pension te verbergen, tot het misliep. Aan Sonny Boy’s zorgeloze leven kwam in 1945 bruusk een einde. 

De leeskring was eensgezind in de appreciatie van van der Zijls boek, dus daarover viel weinig discussie te verwachten, maar Simonne hield het gespreksvuur brandend met een reeks vragen en bedenkingen: over heldendom en lafheid, over de Surinaamse en Nederlandse maatschappij, over de rol van het karakter in ons handelen, over goed en fout, over slavenhandel en jodenvervolging, over emancipatie en handelsgeest, over verdraagzaamheid en domheid, over schuld en boete. Op die manier werd nog een lang en breed uitwaaierend slot gebreid aan een boek dat nooit in de top tien beland is, maar dat nochtans verdiend had. Een film is er intussen wel van Sonny Boy gemaakt. 

S.A.